Anton Corbijn

Miles Davis is beelddrager van het retrospectief 'Hollands Deep' van fotograaf Anton Corbijn (Strijen, 1955) in het Haags Gemeentemuseum. De foto van Miles is niet zomaar een foto van een muzikant. Het is een iconisch portret van een icoon.

Alle groten der aarde hebben voor de lens van Corbijn gestaan en in de zalen van het Gemeentemuseum hangen de grootheden schijnbaar nonchalant naast elkaar: Stephen Hawking, Gerhard Richter, Martin Scorsese, Jodie Foster, Pavarotti, Clint Eastwood, Frank Zappa, Marlene Dumas, Frank Sinatra, Robert de Niro.

Kenmerkend voor het werk van Corbijn is de lichtinval en de grove textuur. Er hangen mooie, rauwe en bijzondere portretten en veel foto's zijn zo indringend dat ik er eindeloos naar kan blijven kijken. Het beeld is sterk en krachtig maar toont soms ook de kwetsbaarheid van de geportretteerde. Waar ik erg aan moet wennen is de enscenering. Bij diverse foto's vraag ik mij af: 'Waarom zou hij dat zo gedaan hebben?' Ernstige gezichten in combinatie met een masker of een gekke hoed. Een onverwachte pose of een bizar gewaad. Of helemaal geen kleding. In de loop van de tentoonstelling begin ik er de humor van in te zien. Je moet het leven en jezelf nu eenmaal niet te serieus nemen. Maar dit is uiteraard mijn persoonlijke interpretatie.

Er worden bij de tentoonstelling in het Gemeentemuseum ook beelden getoond uit de prachtige documentaire 'Anton Corbijn Inside Out' van Klaartje Quirijns uit 2012. Corbijn komt op mij over als een ingetogen man met een onverwachts pakkend gevoel voor humor. Serieus en gedreven maar wel met een knipoog. En dat zie je ook terug in zijn werk, misschien projecteert hij middels zijn werk wie hij is.

Dit jaar wordt Anton Corbijn zestig en zit hij veertig jaar in het vak. Hoewel, 'het vak' dekt niet echt de lading, hij heeft zijn werkterrein al lang geleden verbreed. Corbijn is niet alleen fotograaf, maar ook grafisch ontwerper en het creatieve brein achter albumcovers, muziekclips, logo's en podiumdecors. Hij maakte reclamecampagnes voor Dior en G-Star maar ook fotografeerde hij Ethiopische kindjes voor de Kinderpostzegels van 2013. Inmiddels is fotografie een beetje naar de achtergrond geschoven en is hij voornamelijk regisseur. De films 'Control', 'The American' met George Clooney en 'A Most Wanted Man' naar het boek van John Le Carré komen van zijn hand en dit jaar komt de film 'Life' uit, over de vriendschap tussen acteur James Dean en fotograaf Dennis Stock.

In het Fotomuseum naast het Haags Gemeentemuseum is de tentoonstelling 1,2,3,4. (zoals de drummer, die telt en met zijn drumsticks aangeeft wanneer de band begint). Hier is beeldmateriaal te zien uit de tijd dat hij voornamelijk voor rockbands en muziekbladen fotografeerde. Uiteraard werk van U2, waar hij al vele jaren intensief mee samenwerkt en die hij het zeer herkenbare cultimago gaf. Maar ook foto's van Nirvana, R.E.M. en The Rolling Stones. 

James Hetfield, de zanger van Metallica over Corbijn: ‘He can make anyone look cool.’ En Nick Cave, die optrad bij de opening van de tentoonstelling in het Gemeentemuseum zei: 'Corbijn makes us appear to have personality.' 

Kortom, de tentoonstelling van deze 'coole personality' is zeer de moeite waard, a must see.

Beide tentoonstellingen zijn te zien t/m 21 juni. 

http://www.gemeentemuseum.nl/tentoonstellingen/anton-corbijn

Mark Rothko en New Horizons

Twee musea op 1 dag bezoeken doe ik eigenlijk liever niet, kunst heeft bij mij tijd nodig om te resoneren. Maar ik maak een uitzondering voor het werk van Mark Rothko in het Haags Gemeentemuseum en New Horizons van Bruno van den Elshout in Panorama Mesdag.

Mark Rothko (1903-1970) ) werd geboren in Rusland en emigreerde met zijn ouders op zijn tiende naar Amerika. Toen zijn studie aan Yale niet lukte besloot hij al gauw dat hij kunstenaar wilde worden. Vanaf de jaren vijftig tot hij zichzelf van het leven beroofde in 1970, schilderde hij voornamelijk de kleurvlakken die hem wereldberoemd maakten. Er zijn vlakken in alle kleuren van de regenboog maar ook in grijstinten en zware zwarten.

Er staat een lange rij verwachtingsvolle bezoekers voor het Gemeentemuseum, ik hoor verschillende nationaliteiten. Deze drukte maakt dat ik nog nieuwsgieriger word naar de aantrekkingskracht van deze kunstenaar. Ik ken het werk van Rothko, maar heb nooit een overzichtstentoonstelling gezien met enkel zijn werk. Waarom is Rothko zo populair? Volgens een Amerikaan, die samen met zijn dochter naast mij van schilderij naar schilderij loopt, is dat vooral vanwege de indringende kleuren. Rothko was daar ook erg mee bezig, met het effect van zijn kleurgebruik op mensen. De dochter van eind twintig vertelt mij met stralende ogen dat haar bezoek aan de Rothko Chapel in Houston (Texas, waar ze vandaan komen) haar een bijna spirituele ervaring bezorgde. Eveneens iets wat Rothko maar al te graag wilde veroorzaken. 'En de afmeting,' voegt de vader toe. Veel van de schilderijen zijn behoorlijk groot. 'Makes you want to jump right in,' zegt hij tamelijk serieus.

Door de enorme drukte in het museum beleef ik niet het 1 op 1 gevoel wat Rothko nastreefde. Dat is jammer, het lijkt mij een geweldige ervaring om in een lege museumzaal tegenover een Rothko te staan. Toch is de tentoonstelling een aanrader, het werk heeft een intensiteit die je gezien moet hebben. Gevoeld moet hebben. Beleefd moet hebben.

Door naar Panorama Mesdag voor de tentoonstelling New Horizons. Kunstenaar Bruno van den Elshout (1979) fotografeerde een jaar lang ieder uur (!) de horizon van de Noordzee vanaf het dak van een hotel in Kijkduin. Een briljant gegeven en na de drukte in het Gemeentemuseum kom ik hier, turend naar de horizon, helemaal tot rust. Pas later begrijp ik dat Rust en Ruimte het thema was van de kunstenaar toen hij begon met dit project. 

Er zijn vlakken in alle kleuren van de regenboog maar ook in grijstinten en zware zwarten. Ah! Net als bij Rothko, maar met een ander effect. Niet indringend maar rustgevend. Soms is de horizon een vlijmscherpe lijn tussen de gelijkwaardige verdeling van de elementen lucht en zee. Op andere momenten is alles rood. Of paars. Op een foto is de zee blauw en de lucht grijs. Op de foto ernaast die 1 uur later is genomen is het andersom, de zee grijs en de lucht blauw. (zie afbeelding hier onder) 

De horizon 8.785 maal gefotografeerd en niet 1 maal hetzelfde. Het is intrigerend en de beste tip die ik kan geven: 'Ga kijken en zet al je zintuigen open!'

De tentoonstelling New Horizons is verlengd t/m 8 maart en de kunstenaar is regelmatig aanwezig. Er zijn ook lezingen en andere activiteiten. De tentoonstelling van Mark Rothko is te zien tot 1 maart.